تالاب کجی نمکزار نهبندان

تالاب كجي نمكزار نهبندان واقع در جنوبي ترين قسمت استان مرزي خراسان جنوبي، يكي از شگفتي هاي طبيعت و بزرگترين شاهكارهاي خلقت است كه هر ساله پذيراي تعداد زيادي از گردشگران و ميهمانان  است.

تالاب کجی

مساحت اين تالاب 22 هزار هكتار و 765 متر مربع مي باشد و با وجود خشكسالي هاي چند سال اخير در اين شهرستان، اما همچنان زنده و پايدار مانده است.
اين تالاب شوره زاري وسيع است كه به خاطر پايين بودن از سطح ارتفاع آن نسبت به مناطق اطراف و با توجه به شوري زياد خاك آن به درياچه اي پوشيده از نمك و به رنگ سفيد تبديل شده است.
از آنجا كه در فصل هاي پاييز و زمستان اين تالاب داراي آب مي باشد، لذا به محل امني براي پرندگان آبزي تبديل شده و همه ساله پذيراي پنج هزار پرنده مهاجر و بعضا از نوع ناياب كشور است.
البته گونه هاي پرندگان مهاجر آبزي و كنار آبزي اين تالاب 14 گونه برآورد شده و از اين پرندگان مهاجر مي توان به عقاب طلايي، زاغ بور، دال، زاغي، كنجشك درختي، پرستو، هدهد، دم جنبانك ابلق، چكاوك كاكلي، هوبره، سبزه قبا، جغد كوچك، بلدرچين معمولي و زاغ نوك قرمز اشاره كرد.
پرنده « زاغ بور» منحصربه فردترين و پرنده آندميك ايران (تنها در ايران وجود دارد) به شمار مي آيد و تالاب كجي نمكزار نهبندان زيستگاه اين پرنده زيبا است.
زاغ بور جز آن دسته از پرندگاني است كه فقط در ايران و آن هم در استان هاي سمنان و يزد و بويژه در خراسان جنوبي و شهرستان نهبندان زندگي مي كند.
از زاغ بور به عنوان جواهر كمياب و نادر كوير ياد مي كنند همچنين اين پرنده با زيبايي هاي خاص خود يكي از قابليت هاي گردشگري كشور و شهرستان نهبندان محسوب مي شود.
اين پرنده 24 سانتي متر طول دارد و شبيه هدهد اما بدون تاج سر و داراي دم و منقارسياه و بلند با اندكي خميدگي به پايين و بال هاي پهن است.

تالاب کجی
رنگ پر و بال آن نخودي مايل به قهوه اي، صورت كمرنگ تر و از قاعده منقار تا چشم ها لكه سياه رگه مانند و نيز لكه سياه بزرگي در بالاي سينه اش مشاهده مي شود.
پاهاي آن بلند و سياه است و براي دويدن در بيابان تكامل يافته و در حقيقت بيشتر به هدهد و چكاوك هدهدي شبيه است.
اين پرنده بسيار فريبنده و زرنگ و دمش را اندكي به صورت پره مانند نگه مي دارد و بيشتر روي زمين راه رفته و به سرعت مي دود تا از مقابل ديدگان پنهان شود.
اين پرنده را در مناطق استپي، بياباني، بيابان هاي ماسه اي با گياهان پراكنده و دشت هاي پوشيده از گياه قيچ مي توان مشاهده كرد و زاغ بور در ميان بوته هاي مختلف نظير قيچ آشيانه مي سازد و در ارديبهشت ماه حدود چهار تا شش تخم مي گذارد. همچنين اين پرنده از حشره ها و دانه هاي گياهان تغذيه مي كند. ˈهوبره يكي ديگر از پرندگان خاص اين تالاب مي باشد كه از حدود 60 سانتي متر طول برخوردار است و تقريبا هم اندازه ميش مرغ و از زنگوله بال بسيار بزرگتر است.
هوبره از نظر ظاهري شبيه بوقلمون است و به طور كلي پر و بال قهوه اي زير تنه خاكستري و دسته پرهايش سياه و سفيد بلند كه از دو طرف گردنش آويزان و حالت دامن مانندي دارد.
زيستگاه اصلي اين پرنده در مناطق دشتي، تپه ماهورها، ريگزارها، بيابان ها، نواحي كويري با بوته هاي پراكنده يا علف هاي كوتاه و حاشيه گند مزارع است.
حدود 32 نوع پرنده هوبره در دنيا وجود دارد و جنس نر و ماده آن شبيه يكديگرند اما پرنده نر در حدود 10‏‎‎ درصد از پرنده ماده بزرگتر‏‎ است.

تالاب کجی
تالاب كجي همچنين زيستگاه 14 گونه پستاندار نظير پامسواكي بزرگ، گرگ، روباه، تشي، خرگوش، خارپشت، كفتار و پايكا مي باشد و علاوه بر اينها اين تالاب زيستگاه 10 گونه خزنده نظير دشتي، جعفري، پلنگي و مارهاي قيطاني مي باشد.
اين تالاب همچنين با برخورداري از برآمدگي هاي خشكي همراه با پوشش گياهي مناسب براي تخمگذاري پرندگان محسوب مي شود.
قيچ، تاغ و گز از گياهان و پوشش گياهي مهم و عمده تالاب كجي نمكزار نهبندان به شمار مي رود و اين گياهان از پوشش نسبتا خوبي در اين منطقه برخوردار هستند.
به دليل بارندگي ها و رحمت الهي در شهرستان اين تلاب از آب پر و مواج شده كه در كنار آن بوته هاي فراوان گز، آتريپلكس، هالوكنموم و ني به چشم مي خورد.
تخريب زيستگاه به دليل گسترش فعاليت هاي كشاورزي، قطع درختان و بوته ها، حضور دام و چراي بي رويه از عوامل تهديد كننده زيستگاه اين پرنده نادر است و نيازمند مراقبت و حفاظت ويژه است و از آن مي توان به عنوان استعداد بالقوه گردشگري ياد كرد.