آشنایی با قلعه بیرجند + عکس و آدرس

معرفی قلعه بیرجند

قلعه بیرجند یکی از بنا های تاریخی شهر بیرجند است که قدمتی بسیار طولانی دارد. قلعه بیرجند یا دژ بیرجند با نام های قلعه ته ده و پایین شهر نیز شناخته میشود. این قلعه در بلندترین تپه باختری شهر بیرجند قرار گرفته است. با قرار گرفتن در بالای برجک های این قلعه میتوانبد بافت جدید و قدیم شهر بیرجند را تماشا کنید.

 

تاریخچه قلعه بیرجند

قلعه بیرجند یا دژ بیرجند یک دژ کوهستانی برای کاربردهای نظامی می‌باشد. این قلعه جایی برای انجام نگهبانی بوده و ساکنان این قلعه نگهبانانی بودند که وظیفه آنها رساندن اخبار، تأمین امنیت و پاسداری از مردم بیرجند در برابر حجوم بیگانگانی مثل ترکمن ها و ازبک ها بود.

این دژ با مساحتی بیش از سه هزار متر مربع در دوران صفویه ساخته شده است و هسته نخستین شهر بیرجند به شمار می‌رود. قلعه بیرجند از راه راهروهای زیرزمینی به مراکز مهم شهر مانند ارگ بهارستان، ارگ کلاه فرنگی و قنات قصبه در پیوند بوده است. در این قلعه آب‌انبارها و مواد خوراکی پیوسته نگهداری می‌شد تا در هنگام یورش دشمن، باشندگان شهر با خانواده‌های خود و داراییهایی منقول از طریق راهروهایی زیرزمینی به این دژ پناه ببرند.

نوسازی این بنا از سوی شهرداری بیرجند در سال ۱۳۷۸ آغاز شد.

قلعه بیرجند در دوران قاجاریه به صورت کامل مورد بازسازی قرار گرفت. این قلعه از سالم ترین بنا های تاریخی شهر بیرجند و خراسان جنوبی به شمار میرود.

 

معماری و مشخصات قلعه بیرجند

قلعه بیرجند وسعتی به اندازه ۳۰۰۰ متر مربه دارد. مصالحی که در ساخت این قلعه به کار رفته از خشت و گل و چینه میباشد. قلعه بیرجند دو در ورودی دارد که یکی از آنها در ضلع شمالی و دیگری در ضلع غربی قلعه واقع شده است. تعداد برج هایی که در اطراف حاشیه این قطعه به شکل استوانه ساخته شده است ۷ برج است که هم اکنون ۶ برج از آن سالم مانده است. همچنین این برجک ها هر کدام دو طبقه دارند. در داخل برجک ها حفره هایی وجود دارد که جهت دیدبانی و تیراندازی توسط نگهبانان تعبیه شده است. دیوار های این قلعه به دلیل بزرگی و شکل برامده ای که دارند ، دیدبانی بر فراز بارو ها را برای نگهبانان راحت تر میکردند.

 

در این قلعه انبار هایی درست شده بود تا در مواقع ضروری آب و غذا برای ساکنان فراهم باشد. یکی از جالب ترین ویژگی های این قلعه این است که  راهروهای زیرزمینی در زیر آن درست شده است تا رفت و آمد را به اماکن مهم شهر مثل ارگ کلاه فرنگی ، ارگ بهارستان ، قنات قصبه و … راحت تر کند. به عنوان مثال اگر به یکی از این اماکن مهم شهر حمله ای صورت میگرفت افراد مهم و حکومتی شهر همراه با خانواده هایشان میتوانستند از این راهرو ها به قلعه بیرجند منتقل شوند.

 

ویژگی های گردشگری قلعه بیرجند

قلعه بیرجند همواره مورد استقبال گردشگران و بازدید کنندگان شهر بیرجند بوده و در ایامی مثل نوروز و فصل تابستان این بنای با ارزش بسیار مورد توجه مسئولین این شهر واقع میشود. مثلا اگر در نوروز به این بنای تاریخی بروید ، قطعا چینش یک سفره هفت سین زیبا در وسط صحن این قلعه توجه شما را جلب خواهد کرد.

 

آدرس قلعه بیرجند

برای رفتن به این قلعه باید به سمت میدان امام حسین بروید. این مسیر که از شمال میدان اما حسین به سمت بالای تپه ادامه دارد را دنبال کنید تا قلعه بیرجند با برج و بارو هایش در برابر شما ظاهر شود.